Pernikahan dalam Keadaan Ihram: Analisis Fikih Munakahat Mazhab Hanafi

191 Views     245 Downloads

Authors

  • Imam Faishol Sekolah Tinggi Ilmu Syariah (STIS) Hidayatullah Balikpapan, Indonesia

DOI:

https://doi.org/10.47971/mjhi.v8i2.1436

Keywords:

Marriage in iḥram, Hanafi school, Islamic family law

Abstract

This research is motivated by the contradiction of hadiths regarding the law of marriage contracts during ihram, which results in a sharp difference of opinion between the majority of scholars (who forbid it) and the Hanafi School (which permits it). The study aims to fundamentally analyze the internal arguments of the Hanafi School regarding this permissibility, focusing on linguistic aspects (wording), qiyas methods, and sanad criticism. This research uses a normative-textual qualitative method through a literature review of primary Hanafi fiqh books such as al-Hidayah and al-Mabsuth. The findings reveal that the permissibility in the Hanafi School is based on a conceptual distinction between the contract (aqd) and sexual intercourse (jima'), where the prohibition in the texts is interpreted as applying only to physical relations, not to the contractual transaction. This conclusion is supported by three main pillars: linguistic interpretation of the term “nikah”, the application of qiyas equating a marriage contract with other civil contracts, and critical assessment of the hierarchy of evidence. 

Downloads

Download data is not yet available.

References

Abd al-Ghani ibn Talib ibn Hamadah ibn Ibrahim. Al-Lubāb fī Sharḥ al-Kitāb. Jilid V. Beirut, Lebanon: al-Maktabah al-ʿIlmiyyah, t.t.

A.B, Masykur, dkk, Terjemah Al-Fiqh ‘Ala Al-Madzahib Al-Khomsah, (Jakarta: Lentera, 2010), Cet. 26.

Al-Albani, Muhammad Naṣiruddin, Irwa’ al-Ghalil fi Takhrij Aḥadits Manar as-Sabil (Beirut: al-Maktabah al-Islamiyyah, 1979).

Al-Asqalani, Abu al-Fadhl Ahmad bin Hajar, Fath al-Bari bi Syarh Shahih al-Bukhari (Beirut: Dar al-Ma'rifah, 1960), Jilid 4.

Al-Ayni, Badruddin Muhammad bin Ahmad, Umdat al-Qari Syarḥ Ṣaḥiḥ al-Bukhari (Beirut: Dar al-Fikr, tt.), jilid 10.

Al-Jassas, Abu Bakar Ahmad, Aḥkam al-Qur’an, tahqiq oleh Muhammad as-Ṣadiq Kamhawi (Beirut: Dar Iḥya’ at-Turats al-Arabi – Mu’assasah at-Tarikh al-Arabi, 1992), jilid 5.

Al-Mawsili, Abu’l-Faḍl ‘Abdullah bin Maḥmud, al-Ikhtiyar li-Ta‘lil al-Mukhtar, ed. Maḥmud Abu Daqiqah (Beirut: Dar al-Kutub al-‘Ilmiyyah, tt.), jilid 3.

Al-Maydani, Abdulgani bin Talib, al-Lubab fi Syarḥi al-Kitab, ed. Mahmud Amin an-Nawawi (Beirut: al-Maktabah al-Ilmiyyah, tt.), Jilid 3.

Al-Mundziri, Imam, Ringkasan Shahih Muslim, (Jakarta: Pustaka Amani, 2003), Cet. 2.

Al-Nasa’i, Sunan al-Nasa’i (Beirut, Daar al-Kutub al-‘Ilmiyyah), jilid III, no. 5407.

Al-Sarakhsi, Abi Bakr Muhammad Syamsuddin, Al Mabsuth, (Beirut: Dar al-Fikr, t. th), Juz 3.

Al-Sarakhsi, Abu Bakr Muhammad bin Abi Sahl Ahmad, Al-Mabsuth, (Beirut: Daar al-Ma’arif, 1989), Jilid IV.

Al-Sarakhsi, Abu Bakr Muḥammad bin Abi Sahl, al-Mabsuṭ, (Beirut: Dar al-Ma‘rifah, 1989), jilid 4.

Al-Syaibani, Muhammad bin al-Hasan, Kitab al-Ḥujjah ‘ala Ahl al-Madinah, ed. Sayyid Mahdi Hasan al-Kilani (Beirut: ‘Alam al-Kutub, 1983), jilid 2.

Al-Syaibani, Muḥammad bin al-Ḥasan. Al-Ḥujjah ‘ala Ahl al-Madinah, Tahqiq oleh Mahdi Ḥasan al-Ghaylani. (Beirut: ‘Alam al-Kutub, 1403 H / 1983 M), jilid 2.

Al-Syaibani, Muhammad Ibn Hasan, Kitab al-Hujjah ‘ala Ahli al-Madinah, (Beirut: Alam al-Kutb, tt.), Jilid II.

Arfiansyah, Hendry, Pernikahan Orang Yang Sedang Ihram Dalam Perspektif Imam As-Sarakhsi (Analisis Terhadap Kitab Al-Mabsut), (Skripsi, Fakultas Syariah dan Hukum, Universitas Islam Negeri Ar-Raniry Darussalam Banda Aceh, 2019).

At-Tahawi, Abu Ja‘far Aḥmad bin Muḥammad, Aḥkam al-Qur’an al-Karim, tahqiq oleh Saadettin Önal (Istanbul: İSAM, 1998), jilid 2.

At-Tahawi, Abu Ja‘far Aḥmad bin Muḥammad, Mukhtashar Ikhtilaf al-Ulama’, tahqiq oleh Abdullah Nazir Aḥmad, (Beirut: Dar al-Basya’ir al-Islamiyyah, 1995), jilid 2, h. 115 & 117.

At-Tahawi, Abu Ja‘far Aḥmad bin Muḥammad, Syarḥ Ma‘ani al-Atsar, tahqiq oleh Muḥammad Zuhri an-Najjar & Muḥammad Sayyid Jad al-Ḥaq, (Beirut: Alam al-Kutub, 1994), jilid 2, h. 270.

At-Tahawi, Abu Ja'far Ahmad bin Muhammad, Mukhtasar Ikhtilaf al-Ulama (Beirut: Dar al-Basyair al-Islamiyyah, 1995), jilid 2.

At-Tahawi, Abu Ja'far Ahmad bin Muhammad, Syarh Ma'ani al-Atsar (Beirut: Alam al-Kutub, 1994), jilid 2.

At-Tirmidzi, Abu Isa Muhammad, as-Sunan, tahqiq oleh Ahmad Muhammad Syakir dan lainnya (Mesir: Syarikat Maktabah dan Matba‘ati Mustafa el-Babi, 1962–1977), Kitab Haji, bab ke-24.

Az-Zaylai, Abu Muhammad Utsman bin Ali, Tabyin al-Ḥaqa’iq Syarḥ Kanz ad-Daqa’iq (Bulak: Matba‘ah al-Kubra al-Amiriyyah, 1313–1315 H), jilid 2.

Afkarini, Vaizatul. “Larangan Menikah Pada Bulan Suro (Studi Kasus Di Desa Klampisan Kecamatan Kandangan Kabupaten Kediri).” Undergraduate, IAIN Kediri, 2024. https://etheses.iainkediri.ac.id/12373/.

Çinar, Fatih. “İslam Fıkhına Göre İhramlı Halde Evlilik.” Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 11, no. 24 (15 Juni 2020): 186–205. doi:10.35415/sirnakifd.679327.

DESI MAWATI, 2022012014. “PELAKSANAAN AKAD NIKAH BAGI ORANG YANG SEDANG IHRAM MENURUT MAZHAB HANAFI.” Skripsi, INSTITUT AGAMA ISLAM NEGERI LANGSA, 2017. http://digilib.iainlangsa.ac.id/1287/.

Febrianti, Prima. “Pandangan Imam Abu Hanifah Tentang Akad Nikah Ketika Ihram,” 2001. https://repository.iiq.ac.id//handle/123456789/2129.

Hermanto, Agus. “Larangan Perkawinan Perspektif Fikih Dan Relevansinya Dengan Hukum Perkawinan Di Indonesia.” Muslim Heritage 2, no. 1 (16 Agustus 2017): 125–52. doi:10.21154/muslimheritage.v2i1.1049.

Hidayat, Mansyur, dan Nasrulloh Nasrulloh. “HUKUM AKAD NIKAH KETIKA IHRAM (Study Komparasi Imam Syafi’i Dengan Imam Abu Hanifah).” Jurnal Al-Wasith : Jurnal Studi Hukum Islam 2, no. 1 (16 Juni 2017): 1–17. doi:10.52802/wst.v2i1.77.

Ibn ʿĀbidīn. Radd al-Muḥtār ʿalā al-Durr al-Mukhtār. Jilid III. Beirut: Dār al-Fikr, 1992.

Mubarok, M. Husni, dan Suyud Arif. “Pernikahan Pada Waktu Ihram Menurut Imam Syafi’i dan Imam Abu Hanifah.” Mizan: Journal of Islamic Law 1, no. 2 (11 Juni 2018). doi:10.32507/mizan.v1i2.127.

Mustafid, Mustafid. “Larangan perkawinan di antara dua khotbah: tinjauan Hukum Islam atas praktik perkawinan di Desa Sibiruang Kabupaten Kampar Riau.” Al-Ahwal: Jurnal Hukum Keluarga Islam 9, no. 2 (2016): 221–31.

Nasution, Andri Muda. “ANALISIS PENDAPAT MAZHAB HANAFI TENTANG HUKUM PERNIKAHAN ORANG YANG IHRAM.” Skripsi, Universitas Islam Negeri Sultan Syarif Kasim Riau, 2014. https://repository.uin-suska.ac.id/7384/.

Nuronia, Izza, dan Atho’ilah Umar. “Metode Penyelesaian Hadis Mukhtalif Tentang Larangan Menikah Pada Saat Ihram.” El-Sunnah: Jurnal Kajian Hadis Dan Integrasi Ilmu 4, no. 1 (15 November 2023): 79–90. doi:10.19109/elsunnah.v4i1.17682.

Özüdoğru, Bekir. “Bir Olay İki Rivayet: Rasûlullâh (s.a.v.) ile Meymûne’nin (r.a.) İhramlı(sız) Evlenmesi Özelinde İlk Dönem Hadis Rivayeti ve Mezheplere Yansıması.” Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9, no. 2 (15 September 2022): 1348–72. doi:10.51702/esoguifd.1138803.

Suryantoro, Dwi Darsa, dan Ainur Rofiq. “NIKAH DALAM PANDANGAN HUKUM ISLAM.” AHSANA MEDIA: Jurnal Pemikiran, Pendidikan Dan Penelitian Ke-Islaman 7, no. 02 (29 Juli 2021): 38–45. doi:10.31102/ahsanamedia.7.02.2021.38-45.

Zailani, Zailani. “Analisis Terhadap Hadis Larangan Menikah Ketika Ihram.” Jurnal Ushuluddin 18, no. 1 (1 Juni 2012): 100–110. doi:10.24014/jush.v18i1.702.

Downloads

Published

2025-12-28

How to Cite

[1]
Imam Faishol 2025. Pernikahan dalam Keadaan Ihram: Analisis Fikih Munakahat Mazhab Hanafi. Mutawasith: Jurnal Hukum Islam. 8, 2 (Dec. 2025), 222–236. DOI:https://doi.org/10.47971/mjhi.v8i2.1436.

Issue

Section

Articles